HY+374 44 880058 info@armland.am
HY+374 44 880058 info@armland.am

ԱՐՇԱՎԱԿԱՆ ԿՈՍՄԵՏԻԿԱ ԿԱՄ ԱՐԵՎԱՊԱՇՏՊԱՆ ՔՍՈՒՔԻ ԿԱՐԵՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆԸ

ԹԵԹԵՎ ԿԱՐՄՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ՄԻՆՉԵՎ ԼՈՒՐՋ ԱՅՐՎԱԾՔՆԵՐ

Արշավից ստացած տպավորությունը կախված է բազմաթիվ գործոններից, որոնցից յուրաքանչյուրն իր դերն ու կարևորությունն ունի: Օրինակ վատ ընտրված և անհարմար կոշիկները կարող են ի չիք դարձնել բնության տեսարաններից ստացած տպավորություններն ու երազել տուն վերադառնալու մասին: Այսպես էլ դեմքի ու մարմնի ոչ գրագետ պաշտպանությունը կամ դրա իսպառ բացակայութունը կարող են հանգեցնել լուրջ հետևանքների՝ թեթև կարմրածությունից մինչև լուրջ այրվածքներ:

Արևապաշտպան քսուք

Իչպե՞ս են ազդում արեգակնային ճառագայթները

Արեգակնային էներգիայի ազդեցության մեծությունը կախված է արևի կանգնած բարձրությունից, որն իր հերթին որոշվում է տվյալ հատվածի աշխարհագրական լայնությամբ, տարվա և օրվա ժամանակով: Անցնելով մթնոլորտով, հատկապես նրա ստորին շերտերով, որը պարունակում է  փոշու, ծխի և ջրային գոլորշիների մասնիկներ, արևի ճառագայթները որոշակի չափով կլանում են դրանք և ցրվում են։ Հետևաբար, որքան արևի ճառագայթները մթնոլորտում երկար ճանապարհ են անցնում, այնքան ավելի աղտոտված են, և արեգակնային ճառագայթների ինտենսիվությունը ավելի փոքր է: Բարձրության ավելացման հետ մեկտեղ մթնոլորտային շերտի հաստությունը, որի միջով անցնում են արևի ճառագայթները, նվազում է: Մթնոլորտի թափանցիկության բարձրացման հետ կապված ուղիղ արեգակնային ճառագայթների ազդեցության ինտենսիվությունը ավելի մեծանում է:  Լեռներում յուրաքանչյուր 100 մետրը մեկ ուղիղ արեգակնային ճառագայթման մեծությունը աճում է 1-2 %-ով: Յուրաքանչյուր 100 մետր բարձրանալիս 5-10 %-ով ավելանում են նաև ուշտրամանուշակագույն ճառագայթների ինտենսիվությունը:

Սովորական պայմաններում ուլտրամանուշակագույն ճառագայթները ներթափանցում են մարդու մարմնի բաց հատվածներ 0.05-ից մինչև 0.5 մմ խորությամբ, առաջացնելով չափավոր կարմրածություն, իսկ այնուհետև արևայրուք: Լեռներում մարմնի բաց հատվածները ենթարկվում են արեգակնային ճառագայթման ողջ օրվա ընթացքում: Հետևաբար, եթե մարմնի բաց հատվածները պաշտպանելու համար նախապես անհրաժեշտ միջոցներ չձեռնարկվեն, հեշտությամբ կարող են առաջանալ մարմնի այրվածքներ:

Լեռնային արշավների ժամանակ արևի ուղիղ ճառագայթներից ամենից շատ տուժում են վիզը, ականջները, դեմքի և ձեռքերի արտաքին հատվածների մաշկը: Ձյան դեպքում ազդում են նաև արևի ցրված ու արտացոլված ճառագայթները, որի ընթացքում առավելապես տուժում են կզակի, քթի և շուրթերի հատվածները: Այսպիսով մարդու մարմնի յուրաքանչյուր բաց հատված ենթակա է այրվածքներ ստանալուն: Գարնանային տաք օրերին բարձրլեռնային շրջաններում արշավելիս, հատկապես երբ մաշկը դեռևս արևայրուք չունի, ոչ մի դեպքում չի կարելի առանց պաշտպանիչ միջոցների օգտագործման մնալ արևի տակ:

Շատերին կարող է թվալ, որ ձմռանն արևի ճառագայթներից այրվածքներ ստանալու հավանականությունը ավելի նվազում է, սակայն դա այդպես չէ: Ձնոտ արշավների ընթացքում մարդ կարող է ստանալ լուրջ այրվածքներ հատկապես աչքերի հատվածում, որը կարող է հանգեցնել ընդհուպ այսպես կոչված ձնային կուրության:

Kazbek

Անտեսանելի մարդասպանը․ Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներ

Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթները բաժանվում են 3 կատեգորիաների՝ UVA, UVB ,UVS:

UVA ճառագայթները խորը ներթափանցում են մաշկի մեջ, հանգեցնելով մաշկի ծերացմանը, կնճիռների առաջացմանը, ընդհուպ մաշկի քաղցկեղի առաջացմանը:

UVB ճառագայթները հանգեցնում են արևային այրվածքների առաջացմանը:

UVC ճառագայթները կլանվում են Երկրի մթնոլորտային գազերի կողմից և դա ուղղակի հիանալի է, քանի որ UVC ճառագայթները մարդու համար համարվում են պոտենցիալ մահացու:

UVA ճառագայթները մեր մաշկի համար ներկայացնում են թաքնված վտանգ: Ի տարբերություն UVB ճառագայթների կողմից առաջացրած արևային այրվածքների, որոնք նկատելի են, UVA ճառագայթները չեն առաջացնում որևէ դիսկոմֆորտ, և նրանց բացասական ազդեցությունը կարող է ջրի երես դուրս գալ մի քանի տարիների ընթացքում:

Մարդու վրա արևի ճառագայթների ազդեցության բոլոր հնարավոր վատ հետևանքները նշելուց հետո կարծում ենք կարիք չկա ևս մեկ անգամ շեշտել արշավից առաջ և արշավի ողջ ընթացքում արևապաշտպան քսուք օգտագործելու կարևույթունն ու առաջնահերթությունը:

Արևապաշտպան քսուք․ Ինչպե՞ս կատարել ընտրություն

Արևապաշտպան քսուք գնելիս պետք է ուշադիր լինել դրա վրա առկա թվերին: Դրանք ունեն իրենց նշանակությունը: Արևապաշտպան քսուքի տուփի վրա առկա է լինում SPF մակագրությունը, որը թարգմանաբար նշանակում է արևի ճառագայթներից պաշտպանության գործոն (sun protection factor), որն ապահովում է UVB ճառագայթներից հավելյալ պաշտպանություն և թույլ չի տալիս, որպեսզի առաջանան արևային այրվածքներ:

Արևապաշտպան քսուքների տուփերի վրա SPF-ի չափը սովորաբար լինում է 2-ից 50-ի հատվածում: Այսինքն տուփի վրա գրված է լինում  SPF 15, SPF 30, SPF 50 և այլն: Լաբորատոր պայմաններում SPS 30 կլանում է UVB ճառագայթների մոտավորապես 97 %-ը, իսկ SPF 15-ը՝ մոտավորապես 93%-ը: Սակայն իրական պայմաններում արևային ճառագայթների կլանման էֆեկտիվության վրա ազդում են մի շարք գործոններ, ինչպիսիք են՝ քրտնարտադրությունը, ֆիզիկական ակտիվությունը և այլն:

 Արևապաշտպան քսուք օգտագործելիս հիշեք՝

  • Լեռնային արշավների ժամանակ խորհուրդ է տրվում օգտագործել արևային ճառագայթների կլանման բարձր էֆեկտիվություն ունեցող արևապաշտպան քսուքներ: Դրանք SPF 30 և ավելի բարձր ցուցանիշ ունեցող կրեմներն են:
  • Եթե SPF-ի պաշտպանության չափը բարձր է, դա չի նշանակում, որ այն ավելի երկար ժամանակ է Ձեզ պաշտպանում արևի վնասակար ճառագայթներից:
  • Բոլոր արևապաշտպան քսուքները դառնում են պակաս էֆեկտիվ, եթե Ձեր մաշկը թաց է՝ գտնվում է ջրի մեջ կամ էլ ունեք ակտիվ քրտնարտադրություն: Այդ իսկ պատճառով հատկապես երկարատև արշավների ընթացքում անհրաժեշտ է պարբերաբար թարմացնել արևապաշտպան քսուկը: Առավել ռացիոնալ է համարվում յուրաքանչյուր 1,5 ժամը մեկ թարմացնել:
  • Արևապաշտպան քսուկ քսելիս առավել շատ ուշադրություն դարձրեք մարմնի առավել զգայուն հատվածների՝ քթի, ականջների և շուրթերի հատվածների պաշտպանությանը:
  • Արևապաշտպան քսուքը քսեք արևի տակ հայտնվելուց 20-30 րոպե առաջ: Դա այն ժամանակահատվածն է, որի ընթացքում կրեմը հասցնում է ներծծվել, ապահովելով արդյունավետ պաշտպանություն:
  • Աշխատեք Ձեր արևապաշտպան կրեմը արևի տակ շատ չթողնել,որպեսզի այն չկորցնի իր էֆեկտիվությունը:

Հոդվածը կազմվել է ArmLand ակումբի դիտարկումների և հավաքագրած նյութերի հիման վրա։

Լուսանկարները՝ Արտյոմ Մարտիրոսյանի, Տատյանա Ռոստոմյանի

ԻՆՉՊԵՍ ՖՈՒԴԲԼՈԳԵՐ ԼԻԼՅԱՆ ԴԱՐՁԱՎ ԼԵՌՆԱԳՆԱՑ

Ծանոթացե՛ք հայտնի ֆուդբլոգեր Լիլյա Դավթյանի հետ Նրա հետաքրքրությունը մի օր իրեն տարավ լեռներ ու ստիպեց սիրահարվել բնության այդ հրաշագեղ հսկաներին։ Լիլյան ծնվել է Սյունիքի մարզի Մեղրի համայնքի Ագարակ գյուղում։ Շատերդ երևի թե արդեն համարվում եք իր ինստագրամյան «առողջ ընտանիքի» անդամ։ Իր ուժեղ կամքը և Հայաստանը բացահայտելու մեծ ցանկությունը բերեց իրեն լեռներ։  Բարձրացել է մի շարք...
Ավելին

ԱՐՇԱՎԱՅԻՆ ՓԱՅՏԵՐ․ ԻՆՉՊԵՍ ԿԱՏԱՐԵԼ ՃԻՇՏ ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆ

Արշավների ընթացքում փայտեր սկսել են օգտագործել դեռ շատ վաղուց: Փայտերը օգնում են  մեղմել ուսային հատվածների վրա ընկնող ծանրությունը, իջնելիս ծնկների վրա ընկնող ծանրությունը և քայլելու ընթացքում ծառայում են որպես լրացուցիչ հենարան: Նախկինում՝ շատ առաջ արշավականները օգտագործում էին դահուկային փայտիկներ: Եվրոպայում, սկսած 1950-ական թվականներից դրանք մտան մասսայական օգտագործման մեջ: Սակայն դահուկային փայտերը ունեին մեկ թերություն՝ ֆիքսված...
Ավելին
mountain kamar

ԼԵՌՆԱՅԻՆ ԷՔՍՊԵԴԻՑԻԱՆԵՐ․ ՊԼԱՆԱՎՈՐՈՒՄԻՑ ՄԻՆՉԵՎ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒՄ

Ինչպե՞ս պլանավորել էքսպեդիցիաները Անվերջ բացահայտելու երկիր Հայաստանում միշտ կարելի է գտնել նորն ու հետաքրքիրը: Նորը բացահայտելու ձգտումով շատերը ուղևորվում են էքսպեդիցինարի: Էքսպեդիցիաներ պլանավորելիս պետք է հաշվի առնել յուրաքանչյուր մանրուք: Պետք է մանրակրկիտ ուսումնասիրել տեղանքը, պլանավորել նախնական երթուղին, որով պատրաստվում եք անցնել, գնահատել բոլոր հնարավոր ռիսկերը: Այդ հարցում իհարկե կօգնեն ժամանակակից սարքավորումները, ծրագրերն ու հեռախոսային հավելվածները:
Ավելին

ՄԵՐ ԱՌԱՋԻԿԱ ԱՐՇԱՎՆԵՐԸ

Կոնտակտներ


Тел. : +374 44 880 058 (Whatsapp, Viber, Telegram)

info@armland.am