ՎԱՅՈՑՍԱՐ ԼԵՌ
Վայոցսարը Վայոց ձորի մարզի ուշագրավ հրաբխային լեռներից է, որը գրավում է ինչպես սկսնակ լեռնագնացներին, այնպես էլ Հայաստանի բնական տեսարժան վայրերով հետաքրքրվող զբոսաշրջիկներին։ Իր առանձնահատուկ՝ հատած կոնի ձևով և գագաթին գտնվող խառնարանով այն հետաքրքիր ուղղություն է մեկօրյա արշավի համար։
Որտե՞ղ է գտնվում Վայոցսարը
Վայոցսար լեռը գտնվում է Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում՝ Հերհեր գյուղից հյուսիս-արևմուտք։ Լեռան բարձրությունը ծովի մակարդակից մոտ 2581 մետր է։ Այն ունի հրաբխային ծագում և աչքի է ընկնում իր բնորոշ ռելիեֆով։
Վայոցսարը հայտնի է նաև Գիժ սար և Կողովասար անվանումներով։ Լեռան գագաթին գտնվող խառնարանը նրա ամենատպավորիչ առանձնահատկություններից է․ դրա խորությունը նշվում է մոտ 125 մետր։

Վայոցսար․ հանգած հրաբուխ
Վայոցսարը հրաբխային ծագում ունեցող լեռ է։ Տարբեր աղբյուրներում այն ներկայացվում է որպես Հայաստանի երկրաբանական պատմության համեմատաբար երիտասարդ հրաբուխներից մեկը։ Հրաբխի վերջին ժայթքման ժամանակի վերաբերյալ նշվում է մոտ 40 հազար տարի առաջվա գնահատական, սակայն այս տվյալը հրապարակելուց առաջ ցանկալի է այն ստուգել մասնագիտական երկրաբանական աղբյուրներով։
Լեռան հրաբխային կառուցվածքը, խառնարանը և արտահայտված ձևը Վայոցսարը դարձնում են հետաքրքիր վայր ոչ միայն արշավների, այլև Հայաստանի երկրաբանական առանձնահատկություններով հետաքրքրվողների համար։

Վերելք Վայոցսար լեռ
Վայոցսարը համեմատաբար մատչելի ուղղություն է համարվում՝ համապատասխան եղանակային պայմանների և ճիշտ ընտրված երթուղու դեպքում։ Այն կարող է հետաքրքիր լինել սկսնակ լեռնագնացների համար, ինչպես նաև նրանց, ովքեր ցանկանում են բացահայտել Վայոց ձորի բնությունը։
Գագաթին հասնելուց հետո բացվում է տեսարան դեպի հրաբխի խառնարանը և շրջակա լեռնային տարածքները։ Խառնարանի եզրին մոտենալիս անհրաժեշտ է զգուշություն ցուցաբերել, հատկապես ուժեղ քամու, անձրևի կամ վատ տեսանելիության պայմաններում։
Վերելքից առաջ խորհուրդ է տրվում ճշտել երթուղու ընթացիկ վիճակը, եղանակի կանխատեսումը և ճանապարհի դժվարության աստիճանը։ Եթե տարածքը ծանոթ չէ, նպատակահարմար է արշավը կազմակերպել փորձառու ուղեկցորդի հետ։
Վայոցսարը հիանալի հնարավորություն է բացահայտելու Վայոց ձորի հրաբխային բնապատկերները և վայելելու լեռնային արշավի փորձառությունը։ Պատշաճ պատրաստվածության և պատասխանատու մոտեցման դեպքում այս ուղղությունը կարող է դառնալ Հայաստանի բնությունը ճանաչելու հիշարժան ճանապարհորդություններից մեկը։



