ԱՇԽԱՐՀԻ ԱՄԵՆԱԳԵՂԵՑԻԿ ԼԵՌՆԵՐԸ

Աշխարհի բոլոր գեղեցկություններից լեռները միշտ գրավել են մարդու ամենամեծ ուշադրությունը, նրանք հիացնում են իրենց գեղեցկությամբ, հոյակապ տեսքով, բարձրությամբ: Լեռներ  բարձրանալով ՝ մարդը կարծես բարձրանում է դեպի երկինք: Մեր մոլորակի վրա կան բազմաթիվ լեռնագագաթներ, սակայն դրանց մեջ կան նաև աշխարհի ամենագեղեցիկ լեռները, որոնք ուղղակի ապշեցնում են մարդկային երևակայությունը:

Ø  Մատերհորն, Շվեյցարիա

Ալպյան այս գագաթը գտնվում  է Շվեյցարիայի և Իտալիայի սահմանը ։ Գագաթի բարձրությունը ծովի մակարդակից 4478 մետր է։ Նրա վառ բրգաձև ձևը այն դարձնում են Ալպերի խորհրդանիշ: Բարձր տեխնիկական դժվարության, ինչպես նաև լեռան հանդեպ վախի պատճառով Մատերհորնը դարձավ Ալպերում նվաճված վերջին խոշոր լեռնագագաթներից մեկը։ Ավելի քան 500 ալպինիստներ արդեն զոհվել են նրա վերելքի ժամանակ, այդ թվում ՝ առաջինը գագաթ հասած յոթ ալպինիստներից չորսը:

Մինչև 1865 թվականը լեռնագնացների տարբեր խմբեր գագաթ հասնելու ավելի քան 10 փորձ կատարեցին՝ հիմնականում իտալական կողմից։ Առաջին հաջող վերելքը տեղի է ունեցել 1865 թվականի հուլիսի 14-ին։

Ø  Վինիկունկա, Պերու

Պերուական վարդագույն-դեղին Վինիկունկա լեռը կամ” ծիածանի լեռը”, կարծես, գտնվում է մեկ այլ մոլորակի վրա: Այն Պերուական Անդերի մի մասն է: Լեռը, որի գույնը պայմանավորված է հանքանյութերի առկայությամբ, գտնվում է Կուսկոյի շրջանից մոտ երեք-չորս ժամ հարավ-արևելք:

Ø  Դենալի, Միացյալ Նահանգներ

Դենալին ամենաբարձր գագաթն է ամբողջ Հյուսիսային Ամերիկայում: Ալյասկայի Դենալի ազգային պարկի կոշտ հովիտներից այն բարձրանում է ծովի մակարդակից ավելի քան 6190 մ բարձրության վրա ՝ ծածկված ձյունով ։ Լեռը ժամանակին հայտնի էր որպես Մակքինլի, բայց տասնամյակներ տևած հակասություններից հետո այն պաշտոնապես կոչվեց Դենալի 2016 թվականին ՝ բնիկ ժողովուրդների կողմից վաղուց օգտագործված անունով:

Ø  Ֆուջի, Ճապոնիա

Ֆուջի լեռը Ճապոնիայի ամենամեծ գագաթն է։ Նրա գագաթը հասնում է 3775 մ-ի, և այն իր լավագույն տեսքն ունի, երբ առատ ձյան ծածկույթ կա: Այն ունի նաև մշակութային մեծ նշանակություն։ Լեռը վաղուց համարվում է սուրբ և դարեր շարունակ գրավել է բուդդայականություն, սինտո և այլ կրոններ դավանող ուխտավորներին:

Ø  Կիրկյուֆել, Իսլանդիա

Ամբողջ Իսլանդիայի այս ամենաշատ լուսանկարված լեռը գտնվում է Սնայֆեդլսնես թերակղզում: Կիրկյուֆելը կարծես թե բարձրանում է ուղիղ ծովից: Ստորոտի ջրվեժները միայն ընդգծում են նրա հոյակապ տեսքը:

Կիրկյուֆելը ռեժիսորների կողմից ընտրվել է նաև որպես “Գահերի խաղը” սերիալի վեցերորդ և յոթերորդ սերիաների նկարահանման վայր:

Ø  Դոլոմիտներ, Իտալիա

Հյուսիսային Իտալիայի Ալպերի մաս կազմող Դոլոմիտներում կան 18 գագաթներ։ Զանգվածը պարունակում է աշխարհի ամենաբարձր կրաքարային պատերը:

Բրեյս լիճը հաճախ անվանում են Դոլոմիտների մարգարիտ: Ամռանը նրա ջրերը դառնում են զարդեր՝ շնորհիվ շրջակա լանդշաֆտի, որն արտացոլում է լիճը: Սա Դոլոմիտների ամենամեծ և ամենախոր լճերից մեկն է՝ 36 մետր խորությամբ։

Ø  Կուկի Լեռ (Աորակի), Նոր Զելանդիա

Կուկ լեռը պահպանեց իր կարգավիճակը որպես Նոր Զելանդիայի ամենաբարձր լեռը նույնիսկ այն բանից հետո, երբ 2013 թվականին կրկին չափվեց և 30 մետրով իջեցվեց մինչև 3724 մետր վերջնական բարձրություն: Այն Նոր Զելանդիայի Հարավային Ալպերի լեռների 28 գագաթներից մեկն է։ Այն գտնվում է Աորակի ազգային պարկում, և նրա մակերեսի 40%-ը ծածկված է սառցադաշտերով։

Ø  Ամա Դաբլամ, Նեպալ

Գագաթը գտնվում է  Հիմալայներում, գլխավոր գագաթի բարձրությունը 6814 մ է, «Ամա» նշանակում է մայր կամ տատիկ, իսկ «Դաբլամը» հատուկ կախազարդ է, որն օգտագործվում է տարեց շերպա կանանց կողմից թանկարժեք իրեր կրելու համար: Լեռան վրա կա կախովի սառցադաշտ, որը հիշեցնում է դաբլամ, իսկ լեռնաշղթայի կողմից շեղվող լեռները ներկայացվում են որպես գրկախառնության համար բաժանված մայրական ձեռքեր:

Ø  Ուշբա, Վրաստան 

Ուշ — փորձանք, դժբախտություն, բա — լեռ. «Դժբախտություն բերող լեռը»: Այս լեռը երկար ժամանակ համարվում էր անմատչելի։ Հյուսիսային գագաթը նվաճվել է 1888 թվականին Ջոն Գարֆորդ Կոկկլինի և Ուլրիխ Ալմերի կողմից, իսկ հարավային գագաթի առաջին վերելքը կատարվել է 1903 թվականին գերմանա-շվեյցարական-ավստրիական արշավախմբի կողմից՝ Բ.Ռիկմեր-Ռիկմերսի գլխավորությամբ։

Ø  Սեռռո-Տոռռե, Հարավային Ամերիկա

Սեռռո-Տոռռե ասեղաձև  գագաթ է  Հարավային Ամերիկայի Պատագոնիա քաղաքում, որը գտնվում է Արգենտինայի և Չիլիի սահմանին: Այս գագաթը աշխարհում ամենադժվարներից մեկն է: 1970 թվականին իտալացի ալպինիստ Չեզարե Մաեստրին փորձեց բարձրանալ այն։ Դրա ընթացքում նա օգտագործել է կոմպրեսոր, որի միջոցով մոտ 300 կեռիկ է մխրճել պատի մեջ։ Այս երթուղին հետագայում կոչվեց կոմպրեսորային երթուղի: Կոմպրեսորը դեռ կախված է ուղու վրա: Լեռան վրա առաջին հաստատված հաջողությունը 1974 թվականին ձեռք բերեցին Դանիելե Չապայը, Մարիո Կոնտին, Կազիմիրո Ֆերարին և Պինո Նեգրին: