ԱՇԽԱՐՀԻ ԱՄԵՆԱԳԵՂԵՑԻԿ ԼԵՌՆԵՐԸ

Աշխարհի բոլոր գեղեցկություններից լեռները միշտ գրավել են մարդու ամենամեծ ուշադրությունը, նրանք հիացնում են իրենց գեղեցկությամբ, հոյակապ տեսքով, բարձրությամբ: Լեռներ  բարձրանալով ՝ մարդը կարծես բարձրանում է դեպի երկինք: Մեր մոլորակի վրա կան բազմաթիվ լեռնագագաթներ, սակայն դրանց մեջ կան նաև աշխարհի ամենագեղեցիկ լեռները, որոնք ուղղակի ապշեցնում են մարդկային երևակայությունը:

 Մատերհորն, Շվեյցարիա

Ալպյան այս գագաթը գտնվում  է Շվեյցարիայի և Իտալիայի սահմանը ։ Գագաթի բարձրությունը ծովի մակարդակից 4478 մետր է։ Նրա վառ բրգաձև ձևը այն դարձնում են Ալպերի խորհրդանիշ: Բարձր տեխնիկական դժվարության, ինչպես նաև լեռան հանդեպ վախի պատճառով Մատերհորնը դարձավ Ալպերում նվաճված վերջին խոշոր լեռնագագաթներից մեկը։ Ավելի քան 500 ալպինիստներ արդեն զոհվել են նրա վերելքի ժամանակ, այդ թվում ՝ առաջինը գագաթ հասած յոթ ալպինիստներից չորսը:

Մինչև 1865 թվականը լեռնագնացների տարբեր խմբեր գագաթ հասնելու ավելի քան 10 փորձ կատարեցին՝ հիմնականում իտալական կողմից։ Առաջին հաջող վերելքը տեղի է ունեցել 1865 թվականի հուլիսի 14-ին։

Վինիկունկա, Պերու

Պերուական վարդագույն-դեղին Վինիկունկա լեռը կամ” ծիածանի լեռը”, կարծես, գտնվում է մեկ այլ մոլորակի վրա: Այն Պերուական Անդերի մի մասն է: Լեռը, որի գույնը պայմանավորված է հանքանյութերի առկայությամբ, գտնվում է Կուսկոյի շրջանից մոտ երեք-չորս ժամ հարավ-արևելք:

Դենալի, Միացյալ Նահանգներ

Դենալին ամենաբարձր գագաթն է ամբողջ Հյուսիսային Ամերիկայում: Ալյասկայի Դենալի ազգային պարկի կոշտ հովիտներից այն բարձրանում է ծովի մակարդակից ավելի քան 6190 մ բարձրության վրա ՝ ծածկված ձյունով ։ Լեռը ժամանակին հայտնի էր որպես Մակքինլի, բայց տասնամյակներ տևած հակասություններից հետո այն պաշտոնապես կոչվեց Դենալի 2016 թվականին ՝ բնիկ ժողովուրդների կողմից վաղուց օգտագործված անունով:

Ֆուջի, Ճապոնիա

Ֆուջի լեռը Ճապոնիայի ամենամեծ գագաթն է։ Նրա գագաթը հասնում է 3775 մ-ի, և այն իր լավագույն տեսքն ունի, երբ առատ ձյան ծածկույթ կա: Այն ունի նաև մշակութային մեծ նշանակություն։ Լեռը վաղուց համարվում է սուրբ և դարեր շարունակ գրավել է բուդդայականություն, սինտո և այլ կրոններ դավանող ուխտավորներին:

 Կիրկյուֆել, Իսլանդիա

Ամբողջ Իսլանդիայի այս ամենաշատ լուսանկարված լեռը գտնվում է Սնայֆեդլսնես թերակղզում: Կիրկյուֆելը կարծես թե բարձրանում է ուղիղ ծովից: Ստորոտի ջրվեժները միայն ընդգծում են նրա հոյակապ տեսքը:

Կիրկյուֆելը ռեժիսորների կողմից ընտրվել է նաև որպես “Գահերի խաղը” սերիալի վեցերորդ և յոթերորդ սերիաների նկարահանման վայր:

Դոլոմիտներ, Իտալիա

Հյուսիսային Իտալիայի Ալպերի մաս կազմող Դոլոմիտներում կան 18 գագաթներ։ Զանգվածը պարունակում է աշխարհի ամենաբարձր կրաքարային պատերը:

Բրեյս լիճը հաճախ անվանում են Դոլոմիտների մարգարիտ: Ամռանը նրա ջրերը դառնում են զարդեր՝ շնորհիվ շրջակա լանդշաֆտի, որն արտացոլում է լիճը: Սա Դոլոմիտների ամենամեծ և ամենախոր լճերից մեկն է՝ 36 մետր խորությամբ։

Կուկի Լեռ (Աորակի), Նոր Զելանդիա

Կուկ լեռը պահպանեց իր կարգավիճակը որպես Նոր Զելանդիայի ամենաբարձր լեռը նույնիսկ այն բանից հետո, երբ 2013 թվականին կրկին չափվեց և 30 մետրով իջեցվեց մինչև 3724 մետր վերջնական բարձրություն: Այն Նոր Զելանդիայի Հարավային Ալպերի լեռների 28 գագաթներից մեկն է։ Այն գտնվում է Աորակի ազգային պարկում, և նրա մակերեսի 40%-ը ծածկված է սառցադաշտերով։

Ամա Դաբլամ, Նեպալ

Գագաթը գտնվում է  Հիմալայներում, գլխավոր գագաթի բարձրությունը 6814 մ է, «Ամա» նշանակում է մայր կամ տատիկ, իսկ «Դաբլամը» հատուկ կախազարդ է, որն օգտագործվում է տարեց շերպա կանանց կողմից թանկարժեք իրեր կրելու համար: Լեռան վրա կա կախովի սառցադաշտ, որը հիշեցնում է դաբլամ, իսկ լեռնաշղթայի կողմից շեղվող լեռները ներկայացվում են որպես գրկախառնության համար բաժանված մայրական ձեռքեր:

Ուշբա, Վրաստան 

Ուշ — փորձանք, դժբախտություն, բա — լեռ. «Դժբախտություն բերող լեռը»: Այս լեռը երկար ժամանակ համարվում էր անմատչելի։ Հյուսիսային գագաթը նվաճվել է 1888 թվականին Ջոն Գարֆորդ Կոկկլինի և Ուլրիխ Ալմերի կողմից, իսկ հարավային գագաթի առաջին վերելքը կատարվել է 1903 թվականին գերմանա-շվեյցարական-ավստրիական արշավախմբի կողմից՝ Բ.Ռիկմեր-Ռիկմերսի գլխավորությամբ։

Սեռռո-Տոռռե, Հարավային Ամերիկա

Սեռռո-Տոռռե ասեղաձև  գագաթ է  Հարավային Ամերիկայի Պատագոնիա քաղաքում, որը գտնվում է Արգենտինայի և Չիլիի սահմանին: Այս գագաթը աշխարհում ամենադժվարներից մեկն է: 1970 թվականին իտալացի ալպինիստ Չեզարե Մաեստրին փորձեց բարձրանալ այն։ Դրա ընթացքում նա օգտագործել է կոմպրեսոր, որի միջոցով մոտ 300 կեռիկ է մխրճել պատի մեջ։ Այս երթուղին հետագայում կոչվեց կոմպրեսորային երթուղի: Կոմպրեսորը դեռ կախված է ուղու վրա: Լեռան վրա առաջին հաստատված հաջողությունը 1974 թվականին ձեռք բերեցին Դանիելե Չապայը, Մարիո Կոնտին, Կազիմիրո Ֆերարին և Պինո Նեգրին:

Հոդվածը կազմվել է ArmLand ակումբի դիտարկումների և հավաքագրած նյութերի հիման վրա։